Lespakketten

In de lespakketten van het Wetenschapsknooppunt Leiden leren de kinderen gedurende 6 weken over een bepaald onderwerp én leren zij zelf onderzoek doen aan de hand van de onderzoekscyclus.

Opzet

Onderzoekscyclus RGB web dichtElke week gaan de leerlingen een stap verder in de onderzoekscyclus. Deze opzet biedt de leerlingen een duidelijke structuur en tevens voldoende ruimte voor eigen inbreng.

Aanvragen

Aanvragen van lespakketten is mogelijk via het online formulier. Aan de lespakketten zijn geen kosten verbonden. Scholen ontvangen de lespakketten digitaal.

Onderwerpen

Archeologie

Voor groep 7/8 basisschool en klas 1/2 voortgezet onderwijs.
Inhoud: deze lesmodule neemt de leerlingen 6 weken lang mee in de wereld van archeologie én in de wereld van zelf onderzoek doen. Aan de hand van verschillende opdrachten leren zij meer over het werk van de archeoloog en het zelf uitvoeren van een klein onderzoek. Dit onderzoek zetten zij – met behulp van de handvatten in het werkboek – zelf op, waarna ze dit uitvoeren en presenteren aan de klas.

Lang zullen we leven!

(veroudering)
Voor groep 7/8 basisschool en klas 1/2 voortgezet onderwijs.
Inhoud: deze lesmodule neemt de leerlingen 6 weken lang mee in de wereld van vitaal ouder worden én in de wereld van zelf onderzoek doen. Aan de hand van verschillende opdrachten leren zij meer over het verouderingsproces, de ouderen in de maatschappij en het zelf uitvoeren van een klein onderzoek. Dit onderzoek zetten zij – met behulp van de handvatten in het werkboek – zelf op, waarna ze dit uitvoeren en presenteren aan de klas.

Weer en klimaat

Voor groep 7/8 basisschool.
Inhoud: in deze lesmodule wordt in 6 weken het thema weer en klimaat behandeld. Er wordt opgebouwd van het plaatselijke weer tot de wereldwijde klimaatzones. Aan de hand van verschillende opdrachten leren de leerlingen hier meer over en voeren zelf een klein onderzoek uit naar het weer of een micro-klimaat. Dit onderzoek zetten zij – met behulp van de handvatten in het werkboek – zelf op, waarna ze dit uitvoeren en presenteren aan de klas.

Levend Lab (Nieuw)

Voor groep 5/6 van de basisschool.
Inhoud: met deze lesmodule leren de leerlingen in 6 lessen over onder andere waterkwaliteit, kriebelbeestjes en bestrijdingsmiddelen. Daarnaast krijgen ze inzicht in hoe hier onderzoek naar wordt gedaan in het Leidse ‘Levend Lab’. Ook voeren de leerlingen zelf een onderzoek uit binnen één van de  vier thema’s die in de module worden aangereikt. Zodoende kunnen de leerlingen na het afronden van de module antwoord geven op vragen als: hoe wordt ons drinkwater gezuiverd? Welk waterdiertje zorgt voor helder slootwater? Wat is het antwoord op mijn onderzoeksvraag?

Land in zicht!

(rekenen)
Voor groep 5, 6, 7 basisschool.
Inhoud: deze lesmodule neemt de leerlingen 6 weken lang mee op reis naar de Oost. Per groepje moeten zij met het verhandelen van peper zo veel mogelijk geld verdienen. In deze gamification module zijn uiteraard veel opdrachten verwerkt waarbij gerekend moet worden. Welk groepje wint de wedstrijd en verdient het meeste geld?
NB: dit materiaal is ontwikkeld in samenwerking met Museum Boerhaave te Leiden. Scholen kunnen bij dit onderwerp kiezen uit twee varianten: de reguliere variant waarbij de school de lessen zelf verzorgt of een variant waarbij les 4 wordt ingevuld via Museum Boerhaave:
Tot en met 23 februari 2018 is de invulling van deze les als volgt: 2 museumdocenten van Museum Boerhaave de vierde van de zes lessen in de klas verzorgen. Aan deze laatste variant zijn kosten verbonden (te betalen aan Museum Boerhaave): deelnamekosten € 5,50 per leerling. Bij boeking van meerdere lessen op dezelfde dag en dezelfde locatie geldt vanaf 34 leerlingen een korting van 2 euro per leerling. Reiskosten en reistijd van de museumdocent zijn inbegrepen binnen een straal van 50 km reisafstand vanuit Museum Boerhaave in Leiden. Voor scholen buiten deze afstand wordt een kilometertoeslag en reistijd berekend per museumdocent die meegaat. De totale kosten hiervoor zijn afhankelijk van het aantal museumdocenten dat op locatie les geeft. Minimaal 22 en maximaal 33 leerlingen kunnen per keer deelnemen aan een les. Dit programma wordt op scholen aangeboden vanaf 9.30 uur.
Vanaf 24 februari 2018 is het mogelijk om de 4e les te volgen in het vernieuwde Museum Boerhaave (hier zijn deelnamekosten aan verbonden).

Ontdek de ruimte 

Voor groep 5/6 basisschool.
Inhoud: deze lesmodule neemt de leerlingen 6 weken lang mee op reis door de ruimte. Ze leren over de ruimtegeschiedenis, mogelijk buitenaards leven en denken na over hoe de mens zich in de toekomst door het heelal zal bewegen. Ook hier staat zelf onderzoek doen centraal.
NB: dit materiaal is ontwikkeld in samenwerking met Mirjam Kuijpers.

Hallo wie is daar?

(communicatie)
Voor groep 4 basisschool.
Inhoud: in deze 6 weken durende lesmodule wordt het thema ‘communicatie’ uitgebreid behandeld. Op speelse wijze worden de leerlingen zich bewust van hun eigen communicatiemogelijkheden én die van de mensen om hen heen. Ook wordt aandacht besteed aan veelgebruikte communicatiemiddelen, zoals telefoons en computers. Een belangrijk onderdeel van deze lesmodule is het doen van onderzoek. Onder begeleiding van de leerkracht voeren de leerlingen een eigen onderzoek uit over het onderwerp communicatie. Alle handvatten hiervoor worden gegeven in de handleiding. Door de lesstof volledig te behandelen kunnen kinderen op eigen niveau ervaren hoe het is om de onderzoekscyclus te doorlopen, net zoals echte wetenschappers dat doen.

Da Vinci

Voor groep 1/2 en groep 3 basisschool (aparte versies).
Inhoud: in deze lessenserie van 6 weken worden de nieuwsgierigheid en creativiteit van de leerlingen gestimuleerd. Nadat zij een brief van Leonardo da Vinci ontvangen, gaan de kinderen aan de slag met hun eigen onderzoek naar bonenplanten. Aan de hand van de onderzoekcyclus, werken zij aan verschillende uitvindingen en maken zij kennis met allerlei kunstzinnige uitingen. Het lespakket bestaat uit 6 verschillende stappen, iedere week wordt er een nieuwe stap uit de onderzoekcyclus behandeld. Iedere stap bevat meerdere activiteiten die klassikaal, in een ontdekhoek of in een werkboekje uitgevoerd kunnen worden. De verschillende ontwikkelingsgebieden – geletterdheid, gecijferdheid en motorische ontwikkeling – komen hierbij aan bod.

Tijd

De lessen duren een uur en daar komt in veel gevallen ook tijd bij voor huiswerk (maximaal een half uur). Daarnaast werken de leerlingen doorgaans buiten de les om (op school of thuis) aan hun eigen onderzoek.

Differentiatie

De lespakketten bieden de mogelijkheid tot differentiatie. Met behulp van enkele verdiepingsopdrachten kunnen de (plus)leerlingen dieper op de stof ingaan. Voor het eigen onderzoek kan doorgaans gekozen worden uit een aantal, in moeilijkheidsgraad verschillende, uitgewerkte onderzoeken of een eigen onderzoeksvraag.

Inzet studenten

Het is bij de onderwerpen Archeologie, Lang zullen we leven! (veroudering) en Weer en klimaat ook mogelijk om de lessen te laten verzorgen door (pabo)studenten of om de les zelf te geven samen met een student. Ook is het voor pabostudenten mogelijk om de lessen te verzorgen op hun stageschool, zelfstandig of samen met een student van de Universiteit Leiden. NB: een school kan maximaal 2 jaar studenten aanvragen en de inzet van studenten is alleen mogelijk bij scholen die binnen een uur bereikbaar zijn met het openbaar vervoer vanaf het Centraal Station Leiden. Inzet van studenten is alleen mogelijk bij klassen van minimaal 8 en maximaal 35 leerlingen. Uiteraard blijft de leerkracht altijd verantwoordelijk voor de ordehandhaving en dus aanwezig in de les.

Wetenschapcongres junior

Bij de laatste stap van de onderzoekscyclus is het mogelijk om leerlingen een werkstuk te laten maken. Deze werkstukken kunnen vervolgens ingezonden worden voor de werkstukkenwedstrijd van de Universiteit Leiden.

Verwonderpaspoort

Scholen in Leiden kunnen deze activiteiten ook boeken in het kader van het Verwonderpaspoort.